Ιστορία

Η στρατηγική θέση του νησιού της Ρόδου ανάμεσα στις θάλασσες της Μεσογείου, του Αιγαίου, της Μέσης Ανατολής και της Αιγύπτου διαμόρφωσε την οικονομική και πολιτιστική ιστορία του νησιού και ανέκαθεν τραβούσε πάντοτε την προσοχή πολλών λαών. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να δεχτεί πολλές επιρροές στη μακρόχρονη ιστορία της. Όλοι οι λαοί που έφτασαν εδώ, είτε ειρηνικά, είτε ως επιδρομείς άφησαν τα σημάδια τους σε όλες τις πλευρές του πολιτισμού του νησιού.

ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ

Από τις ανασκαφές και τις αρχαιολογικές έρευνες γνωρίζουμε ότι κατοικήθηκε τουλάχιστον από την Νεολιθική Εποχή. Σαν πρώτοι κάτοικοι του νησιού αναφέρονται οι Κάρες, που προέρχονταν από την Μικρά Ασία. Ακολούθησαν οι Φοίνικες και οι Μινωίτες από την Κρήτη, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στην περιοχή της Ιαλυσού το 1500π.Χ. και οδηγήσει το νησί σε μεγάλη οικονομική και πολιτιστική ακμή.

Το 1.100 π.Χ. οι Έλληνες Δωριείς κυριαρχούν στο νησί και ιδρύουν τις τρεις μεγάλες πόλεις Λίνδο, της Κάμειρο και Ιαλυσό. Ακολουθούν την τύχη των δωρικών πόλεων της Νοτιοδυτικής Μικράς Ασίας και σε συμμαχία με αυτές φτάνουν πάλι σε υψηλά επίπεδα ανάπτυξης, γεγονός που φέρνει πλούτο και ευημερία στους κατοίκους του νησιού.

 

Κατά τους Μακεδονικούς και Ελληνιστικούς χρόνους πέρασαν στην επιρροή των Μακεδόνων και αργότερα των Πτολεμαίων της Αιγύπτου. Το 305 π.Χ. η Ροδίτες αντιμετώπισαν τον Δημήτριο τον Πολιορκητή. Σε ανάμνηση αυτής της περιφανούς νίκης τους υψώνουν το πιο φημισμένο άγαλμα της Αρχαιότητας, τον περίφημο Κολοσσό της Ρόδου, που ονομάστηκε έτσι λόγω του μεγέθους του και αποτέλεσε ένα από τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου. Η κατασκευή του Κολοσσού διήρκεσε 12 χρόνια και ολοκληρώθηκε το 282 π.Χ. Το άγαλμα ήταν τοποθετημένο, πιθανότατα, στην είσοδο του λιμανιού και προσωποποιούσε τον θεό Ήλιο μέχρι την στιγμή που ένας δυνατός σεισμός χτύπησε την Ρόδο το 226 π.Χ. Η πόλη υπέστη σοβαρότατες ζημιές και το άγαλμα του Κολοσσού κατέρρευσε.

ΡΩΜΑΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

Από τα τέλη του 3ου αιώνα π.Χ. η Ρώμη αρχίζει να κυριαρχεί στη Μεσόγειο, ως η νέα δύναμη της εποχής. Κατά την διάρκεια της επέκτασης και κυριαρχίας της Ρώμης η Ρόδος βρέθηκε σύμμαχος των Ρωμαίων στο Β' Μακεδονικό πόλεμο. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να γνωρίσει μεγάλες καταστροφές, κατά την διάρκεια των εμφυλίων σπαραγμών ανάμεσα στους Ρωμαίους στρατηγούς.

Παρόλα αυτά, μέχρι τον 1ο αιώνα μ.Χ., η Ρόδος διατήρησε σε μεγάλο βαθμό το μεγαλείο της και εξελίχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα γνώσης, επιστήμης και τέχνης.

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

Η Ρόδος ήταν από τα πρώτα Ελληνικά νησιά που ασπάστηκαν το Χριστιανισμό. Το 57 μ.Χ. ο Aπόστολος Παύλος έμεινε στη Ρόδο και δίδαξε στους κατοίκους τη νέα θρησκεία. Μολονότι λιγότερο σημαντική και ακμάζουσα απ' ότι στο παρελθόν, η πόλη της Ρόδου ήταν επισκοπική έδρα και είχε σημαντικό αριθμό εκκλησιών ανάμεσα στις οποίες υπήρχαν κάποιες βασιλικές εντυπωσιακών διαστάσεων. Παράλληλα ήταν σημαντική στρατιωτική βάση.

Το 395 μ.Χ. η Ρόδος γίνεται επαρχεία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και η πόλη της Ρόδου ορίζεται πρωτεύουσα του νησιού. Το 620 μ.Χ. το νησί γνωρίζει την Περσική κυριαρχία. Το 1204 μ.Χ. , η Ρόδος όπως και πολλά άλλα Ελληνικά νησιά παραχωρήθηκε στους Ενετούς. Το 1261 μ.Χ. το νησί περνά στη κυριαρχία των Γενουατών ναυάρχων.

ΙΠΠΟΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

Το 1309 το νησί πουλήθηκε στο τάγμα των Ιπποτών του Αγίου Ιωάννη της Ιερουσαλήμ. Υπό την κυριαρχία των Ιωαννιτών Ιπποτών η Ρόδος γνωρίζει ξανά την ακμή και την ευημερία και καθίσταται μεγάλο στρατιωτικό, εμπορικό, οικονομικό και πολιτιστικό κέντρο της περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου.

Το τάγμα ιδρύθηκε τον 12ο αιώνα στην Ιερουσαλήμ με στόχο την νοσηλεία και περίθαλψη των προσκυνητών και σταυροφόρων αλλά πολύ σύντομα μετεξελίχθηκε σε μάχιμη στρατιωτική μονάδα η οποία απέκτησε μεγάλες εκτάσεις γης. το τάγμα ίδρυσε την έδρα του στη Ρόδο και απέκτησε κατά την χρονική περίοδο αυτή ηγετικό ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η Ρόδος να αποτελέσει ισχυρό εμπορικό κέντρο και αναδείχθηκε σε μεγάλη πολεμική δύναμη.

Την περίοδο αυτή οι οχυρώσεις επεκτάθηκαν και εκσυγχρονίσθηκαν. Αποτέλεσμα αυτής της λαμπρής εποχής είναι η Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου που βλέπουμε σήμερα και θαυμάζουμε όλοι. Ένα νοσοκομείο, ένα παλάτι, αρκετές εκκλησίες ήταν κάποια από τα πολλά δημόσια κτίρια τα οποία αναγέρθηκαν την εποχή αυτή. Τα κτίρια αυτά αποτελούν αξιοσημείωτα παραδείγματα της Γοτθικής και Αναγεννησιακής αρχιτεκτονικής.

ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

Το 1522, μετά από έξι μήνες πολιορκίας η Ρόδος πέφτει στα χέρια των Τούρκων και στην κυριαρχία του Σουλτάνου Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς. Για τέσσερις περίπου αιώνες οι Οθωμανοί κατείχαν τη Ρόδο.

Την περίοδο αυτή κατασκευάστηκαν νέα κτίρια όπως τζαμιά, δημόσια λουτρά και νέες κατοικίες. Οι Έλληνες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την οχυρωμένη πόλη. Οι Οθωμανοί Τούρκοι προσπαθησαν να αναμορφωσουν και να προσομοιώσουν τα κτίρια ώστε να συνάδουν με τον Οθωμανικό τρόπο ζωής. Επιδιόρθωσαν τα τείχη που είχαν υποστεί ζημιές, μετέτρεψαν τις περισσότερες εκκλησίες σε τζαμιά και μεταρρύθμισαν τις μεγάλες κατοικίες σε ιδιωτικά ή δημόσια κτίρια.

Τον 19ο αιώνα η Οθωμανική Αυτοκρατορία παράκμασε, οδηγώντας παράλληλα και στην παραμέληση της πόλης και των κτιρίων, τα οποία μάλιστα υπέστησαν περαιτέρω φθορά λόγω των δυνατών σεισμών.

ΙΤΑΛΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

Το 1912 η Ρόδος πέρασε στην Ιταλική κυριαρχία. Στην αρχή ο λαός τους υποδέχτηκε ως ελευθερωτές, αλλά γρήγορα κατάλαβαν όλοι ότι επρόκειτο για έναν καινούριο σκληρό δυνάστη.

Οι Ιταλοί κατεδάφισαν τα σπίτια που είχαν κατασκευαστεί από τους Οθωμανούς και γενικότερα αφαίρεσαν όλες τις Οθωμανικές προσθήκες. Παράλληλα, υλοποίησαν σημαντικά έργα υποδομής (δρόμους, παροχή ηλεκτρισμού, λιμάνι κ.α.) και μεταμόρφωσαν σε σημαντικό βαθμό την πόλη της Ρόδου, η οποία διέθετε πλέον ένα νέο πολεοδομικό σχέδιο, κανονισμούς δόμησης και πολλά νέα δημόσια και ιδιωτικά κτίρια.

Τον Μάρτιο του 1948 με την υπογραφή της συνθήκης των Παρισίων, η Ρόδος και όλα τα Δωδεκάνησα ενσωματώθηκαν με την Ελλάδα.

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

Το 1957, εγκρίθηκε με διάταγμα ένα νέο πολεοδομικό σχέδιο για τη Μεσαιωνική Πόλη η οποία το 1960 αναγνωρίστηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού ως «προστατευόμενο μνημείο». Το 1961 και το 1963 εξεδόθησαν δύο νέα διατάγματα, τα οποία προέβλεπαν στη διάνοιξη νέων δρόμων και τη διαπλάτυνση των υπαρχόντων. Το 1988, η παλιά πόλη της Ρόδου ανακηρύχθηκε από την UNESCO Πόλη Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Η Ρόδος σήμερα, εκμεταλλευόμενη τις μοναδικές ομορφιές της και τους σπουδαίους πολιτιστικούς του θησαυρούς που διαθέτει, έχει εξελιχθεί σε ένα παγκοσμίως γνωστό τουριστικό θέρετρο. Η τουριστική σε συνδυασμό με τη πολιτιστική ανάπτυξη του τόπου επαναφέρει την ευημερία στο νησί.